Έμφυλα στερεότυπα- βία κατά των γυναικών

Παρακολουθήστε τα παρακάτω σύντομα βίντεο και απαντήστε:

1. Πώς σχετίζονται τα στερεότυπα για τα φύλα που χαράσσονται μέσα μας από τη βρεφική ακόμα ηλικία με τις επιλογές μας όταν μεγαλώνουμε;

2. Πώς μεγαλώνουν τα αγόρια και πώς τα κορίτσια; Δείτε τα 2 πρώτα βίντεο

3. Ποια σύμφωνα με το τέταρτο βίντεο είναι η συμπεριφορά της "έξυπνης" γυναίκας; Ποιος είναι ο απώτερος στόχος της ζωής της; Ποια είναι η γνώμη σας πάνω σ 'αυτό; Και πώς συμπεριφέρονται οι άνδρες συνήθως στον γάμο; Τι απαιτήσεις έχουν από τις γυναίκες τους;    Δείτε το 3ο και το 4ο βίντεο.

4. Με ποια δικαιολογία το αγόρι του πέμπτου  βίντεο έλεγχε ασφυκτικά της ζωή του κοριτσιού; Κατά τη γνώμη σας η αγάπη και η ζήλεια είναι το ίδιο πράγμα; Πού οφείλεται η παθολογική ζήλεια; 

5. Τι κανόνα μπορούμε να συμπεράνουμε σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι γυναίκες στον επαγγελματικό χώρο, μέσα από τη σκηνή στο 6ο βίντεο;

1. https://www.youtube.com/watch?v=lGzR3KYee_U  Στερεότυπα από κούνια 

2. Στερεότυπα των δύο φύλων - YouTube 

3. https://www.youtube.com/watch?v=6kQhzPziRFs  Μπάμιες

4. https://www.youtube.com/watch?v=ARnaE8DFLa8  Ε, δεν τη σκότωσε κι όλας

5. https://www.youtube.com/watch?v=uxXPltBr8Jg  Mη με αφήσεις ποτέ.

6. Πες μου το φύλο σου να σου πω τι θα γίνεις - YouTube  πες μου το φύλο σου να σου πω τι θα γίνεις

Κάθε μέρα άλλος- 2

 

Είμαι ο Άλφα

Παιδική εργασία, Βάνκας.

 Επισκεφθείτε τη σελίδα με τη σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού

και στη συνέχεια παρατηρήστε τις παρακάτω εικόνες. Συνδυάστε τις πληροφορίες και γράψτε ένα άρθρο διαμαρτυρίας σε μια εφημερίδα, που να υπερασπίζεστε τα δικαιώματα των παιδιών και να καταγγέλλετε την υπάρχουσα κατάσταση.

To ημέρωμα της αλεπούς, Ο Μικρός Πρίγκιπας

Παρακολουθήστε τη σκηνή και προτείνετε τις δικές σας σκηνοθετικές επιλογές. Τι σας άρεσε και τι θα αλλάζατε; Δικαιολογήστε τη γνώμη σας.

 

O Μικρός πρίγκιπας - περίληψη

 Διαβάστε την περιληπτική απόδοση του Μικρού Πρίγκιπα και απαντήστε:

1) Για ποια ιδιότητα των παιδιών που έχουν χάσει οι μεγάλοι κάνει λόγο ο αφηγητής μέσα από την ιστορία του ελέφαντα και του φιδιού ή του προβάτου στη συνέχεια; Γιατί  πιστεύετε εσείς ότι χάνεται με το πέρασμα των χρόνων;

2) Στην περιπλάνησή του στους πλανήτες ο Πρίγκιπας συνάντησε διάφορους περίεργους χαρακτήρες. Ποιον θεωρείται τον πιο ιδιόρρυθμο και παράλογο και γιατί;

3) Το άθροισμα που κάνει ο Πρίγκιπας και αναφέρεται στο σύνολο του ανθρώπινου πληθυσμού σε τι σκέψεις σας βάζει; Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι ασχολούνται με μάταια και ανούσια πράγματα χάνοντας την ουσία της ζωής; Σε τι συνίσταται η ουσία της ζωής για σας;

4) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της φιλίας σύφωνα με την αλεπού; 

Ο αφηγητής ξεκινά με μια συζήτηση για τη φύση των μεγάλων και την αδυναμία τους να αντιληφθούν «σημαντικά πράγματα». Ως τεστ για να προσδιορίσει εάν ένας μεγάλος είναι τόσο φωτισμένος όσο ένα παιδί, του δείχνει μια εικόνα που απεικονίζει ένα φίδι που έχει φάει έναν ελέφαντα. Οι μεγάλοι απαντούν πάντα ότι η εικόνα απεικονίζει ένα καπέλο, και έτσι ξέρει να τους μιλάει μόνο για «λογικά» πράγματα, παρά για φανταστικά

Ο αφηγητής γίνεται πιλότος αεροσκάφους και μια μέρα, το αεροπλάνο του πέφτει στη Σαχάρα, μακριά από τον πολιτισμό. Έχει οκτώ μέρες προμήθεια σε νερό και πρέπει να φτιάξει το αεροπλάνο του. Εδώ, τον υποδέχεται απροσδόκητα ένα νεαρό αγόρι με το παρατσούκλι «ο μικρός πρίγκιπας». Ο πρίγκιπας έχει χρυσά μαλλιά, ένα αξιαγάπητο γέλιο και επαναλαμβάνει τις ερωτήσεις μέχρι να απαντηθούν.

Ο πρίγκιπας ζητά από τον αφηγητή να ζωγραφίσει ένα πρόβατο. Ο αφηγητής του δείχνει πρώτα την εικόνα του ελέφαντα μέσα στο φίδι, την οποία, προς έκπληξη του αφηγητή, ο πρίγκιπας ερμηνεύει σωστά. Μετά από τρεις αποτυχημένες προσπάθειες να σχεδιάσει ένα πρόβατο, ο απογοητευμένος αφηγητής σχεδιάζει ένα απλό κλουβί, ισχυριζόμενος ότι το πρόβατο είναι μέσα. Ο πρίγκιπας αναφωνεί ότι αυτό ήταν ακριβώς το σχέδιο που ήθελε.

Κατά τη διάρκεια οκτώ ημερών στην έρημο, ενώ ο αφηγητής προσπαθεί να επισκευάσει το αεροπλάνο του, ο πρίγκιπας αφηγείται την ιστορία της ζωής του. Αρχίζει να περιγράφει τον μικροσκοπικό πλανήτη του: στην πραγματικότητα, ήταν ένας αστεροειδής μεγέθους σπιτιού γνωστός ως "B 612" στη Γη. Τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του αστεροειδούς είναι τρία μικροσκοπικά ηφαίστεια (δύο ενεργά και ένα αδρανές ή σβησμένο) και μια ποικιλία φυτών.

Ο πρίγκιπας περιγράφει τις προηγούμενες μέρες του να καθαρίζει τα ηφαίστεια και να ξεριζώνει ανεπιθύμητους σπόρους και κλαδάκια που μολύνουν το έδαφος του πλανήτη του. Ειδικότερα, τραβώντας δέντρα μπαομπάμπ που βρίσκονται συνεχώς στα πρόθυρα να ξεπεράσουν την επιφάνεια. Εάν τα μπαομπάμπ δεν ξεριζωθούν τη στιγμή που θα αναγνωριστούν, οι ρίζες τους μπορεί να έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στον μικροσκοπικό πλανήτη. Επομένως, ο πρίγκιπας θέλει ένα πρόβατο για να φάει τα ανεπιθύμητα φυτά, αλλά ανησυχεί ότι θα φάει και φυτά με αγκάθια.

Ο πρίγκιπας λέει για την αγάπη του για ένα μάταιο και ανόητο τριαντάφυλλο που άρχισε να αναπτύσσεται στην επιφάνεια του αστεροειδούς πριν από λίγο καιρό. Το τριαντάφυλλο υπερβάλλει στην προσποίηση και στις υπερβολικές ασθένειες για να κερδίσει την προσοχή και να φροντίσει ο πρίγκιπας. Ο πρίγκιπας λέει ότι έθρεψε το τριαντάφυλλο και το φρόντισε, φτιάχνοντας μια οθόνη και γυάλινη σφαίρα για να το προστατεύει από το κρύο και τον άνεμο, να το ποτίζει και να κρατά μακριά τις κάμπιες.

Παρόλο που ο πρίγκιπας ερωτεύτηκε το τριαντάφυλλο, άρχισε επίσης να νιώθει ότι τον εκμεταλλεύεται και αποφάσισε να αφήσει τον πλανήτη για να εξερευνήσει το υπόλοιπο σύμπαν. Στο αντίο τους, το τριαντάφυλλο είναι σοβαρό και ζητά συγγνώμη που δεν κατάφερε να δείξει ότι τον αγαπούσε, λέγοντας ότι και οι δύο ήταν ανόητοι. Του εύχεται καλό ταξίδι και απορρίπτει την επιθυμία του να το αφήσει στη γυάλινη σφαίρα, λέγοντας ότι θα προστατεύσει τον εαυτό του μόνο του. Ο πρίγκιπας θρηνεί που δεν κατάλαβε πώς να αγαπήσει το τριαντάφυλλό του όσο ήταν μαζί του.

O Βάνκας, Α. Τσέχωφ

1. Παρακολουθήστε το βίντεο και παρατηρήστε τις εικόνες που ακολουθούν. Δώστε έναν τίτλο σε καθεμία σα να επρόκειτο να είναι ο τίτλος κάποιου σχετικού άρθρου που θα δημοσιεύατε.

2. Η παιδικότητα δεν είναι μια βιολογική αλλά μια κοινωνικοπολιτισμική συνθήκη. Σχολιάστε τη φράση.

3. Το διήγημα κινείται ανάμεσα σε αντιθέσεις: στο παρελθόν και το παρόν του ήρωα, στη ζωή στο χωριό και στη ζωή στην πόλη. Εντοπίστε τις αντιθέσεις και το πώς αισθάνεται ο ήρωάς μας σε κάθε περίπτωση.

 

Είμαι ο Άλφα, Κάθε μέρα Άλλος, 1

Είμαι ο Άλφα

Είμαι ο Άλφα

Ποιήματα εμπνευσμένα από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου

Οι μεγάλες κοινωνικές εξεγέρσεις αφήνουν το αποτύπωμά τους στην Ιστορία και την Τέχνη, η οποία με την σειρά της γίνεται κοινωνός ιδεών και φορέας της συλλογικής μνήμης. Η μεγάλη Εξέγερση του Πολυτεχνείου κατά του καθεστώτος της Χούντας των Συνταγματαρχών, άφησε το στίγμα της στις εξελίξεις μετά την πτώση της δικτατορίας και επηρέασε όσο λίγα γεγονότα την κοινωνική, πολιτική αλλά και την πολιτιστική ζωή του τόπου. Παραθέτουμε μερικά από τα πιο γνωστά ποιήματα για τη νεολαιίστικη εξέγερση του Νοέμβρη.  Από το σύνολο των ποιημάτων μπορεί κανείς να διακρίνει εκείνα που τιμούν τους ήρωες και καταδικάζουν τη χούντα κι εκείνα που με πικρία διαπιστώνουν την υποκρισία και την ευτέλεια της επόμενης ημέρας. Εντοπίστε αυτά τα αντιηρωικά ποιήματα και σχολιάστε τα. Τι καταγγέλουν; 

Γιάννης Ρίτσος - 16 και 17 Νοέμβρη 1973

Ωραία παιδιά, με τα μεγάλα μάτια σαν εκκλησίες χωρίς στασίδια.

Ωραία παιδιά, δικά μας, με τη μεγάλη θλίψη των αντρείων,

Αψήφιστοι, όρθιοι στα προπύλαια, στον πέτρινο αέρα,

Έτοιμο χέρι, έτοιμο μάτι, - πως μεγαλώνει το μπόι, το βήμα και η παλάμη του ανθρώπου;

17 Νοεμβρίου

Βαρειά σιωπή, διάτρητη απ’ τους πυροβολισμούς,

πικρή πολιτεία,

αίμα, φωτιά, η πεσμένη πόρτα, ο καπνός, το ξύδι-

ποιος θα πει: περιμένω απ’ το μέσα μαύρο;

Μικροί σκοινοβάτες με τα μεγάλα παπούτσια

μ΄ έναν επίδεσμο φωτιά στο κούτελο

κόκκινο σύρμα, κόκκινο πουλί,

και το μοναχικό σκυλί στ’ αποκλεισμένα προάστια

ενώ χαράζει η χλωμότερη μέρα πίσω

απ’ τα καπνισμένα αγάλματα

κι ακούγεται ακόμη η τελευταία κραυγή διαλυμένη

στις λεωφόρους.

Πάνω απ’ τα τανκς, μέσα στους σκόρπιους πυροβολισμούς

πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε;

 

Εδώ Πολυτεχνείο – Βασίλης Ρώτας

Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ
Πολυτεχνείο! Εδώ καλώ
βοήθεια, πρόφτασε, λαέ,
βοήθεια, πρόφτασε, λαέ,
σκοτώνουν τα παιδιά σου, οϊμέ!
Τα νιάτα που έστησαν εδώ
του Αγώνα τραγικόν χορό
και τραγουδούν τη Λευτεριά,
σου τα σκοτώνουν τα παιδιά.
Της βίας ο δούλος ο μωρός
δουλέμπορος, φονιάς μιαρός,
σκοτώνει, λαέ, τα τέκνα σου,
τ’ αγόρια, τα κορίτσια σου.

Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ
τα νιάτα σέρνουνε χορό.
Της Επιστήμης τα παιδιά
και τραγουδάν τη Λευτεριά.
Εδώ της νιότης ο άξιος νους,
που χτίζει θέατρα, ναούς,
σκεδιάζει ιδέες και μηχανές
και δένει το αύριο με το χτες,

Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ
μέσα στης τέχνης το ιερό
σκοτώνει η βία τα παιδιά
που τραγουδούν τη Λευτεριά.
Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ
γίνεται ανήκουστο κακό!
Της βίας ο δούλος ο μωρός
του Χάρου μαύρος έμπορος,
σφάζει τα τέκνα του λαού.
τη νιότη, την ελπίδα του,
το άνθος του αύριο, τον καρπό
της τέχνης και της γνώσης, ω!
Εδώ Πολυτεχνείου κραυγή
καλούν το Χρέος κι η Τιμή
Λαέ μας, βοήθα τα παιδιά.
Ο αγώνας για τη Λευτεριά.

 

Νικηφόρος Βρεττάκος - Μικρός Τύμβος (17 Νοεμβρίου 1973)

Δίχως τουφέκι και σπαθί, με το ήλιο στο μέτωπο,
υπήρξατε ήρωες και ποιητές μαζί. Είστε το Ποίημα.

Απλώνοντας το χέρι μου δεν φτάνει ως εκεί
που ωραία λουλούδια τις μορφές σας
Λιτανεύει ο αέρας της αρετής. Ω παιδιά μου,

Μπροστά σ’ αυτό το ποίημα μετράει μόνο η σιωπή.

 

Μανόλης Αναγνωστάκης - Φοβάμαι

Φοβάμαι
τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–
βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
«Δώστε τη χούντα στο λαό».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που με καταλερωμένη τη φωλιά
πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που σου 'κλειναν την πόρτα
μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια
και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο
να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που γέμιζαν τις ταβέρνες
και τα 'σπαζαν στα μπουζούκια
κάθε βράδυ
και τώρα τα ξανασπάζουν
όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη
και έχουν και «απόψεις».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν
και τώρα σε λοιδορούν
γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.
Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.
Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.

Φώτος Γιοφύλης - «Εδώ Πολυτεχνείο» - 17 Νοεμβρίου 73

Στον άγιο ήχο της φωνής: «Εδώ Πολυτεχνείο!...»
στο κάλεσμα της νιότης μας, που φέρνει προς το φως
άστραψε σ’ όλες τις ψυχές τ’ άφταστο μεγαλείο
της Λευτεριάς και ξέσπασε κάθε καημός κρυφός!

Τ’ ατράνταχτα τα στήθια σας, παιδιά, γινήκαν κάστρα,
και πάλεψαν σκληρά κι ορθά με τανκς και με πιστόλια
σαν η ψυχή σας έφερνε στον ουρανό και στ’ άστρα
το θρίαμβο της Λευτεριάς, μες σε βροχή από βόλια.

Στα παλληκάρια που’ πεσαν στην άνιση την πάλη
δόξα τούς πρέπει και τιμή μες σε χιλιάδες χρόνια!
Μα και σε σας που ζήσατε, για να χαρείτε πάλι
ολάκαιρη την Λευτεριά, την πάμφωτη κι αιώνια!...

 

Νίκος Γκάτσος - Κοίτα με στα μάτια

Κοίτα με στα μάτια κι έλα πιο κοντά
άγια μου καρδιά κι αγαπημένη
άκουσα κι απόψε πόρτα να βροντά
πέτρες θα κυλάν οι πεθαμένοι.

Πώ να το ξεχάσω κείνο το παιδί
στο περιβολάκι τ' Άι-Νικόλα
έπινε τον ήλιο σα χλωρό κλαδί
πριν το θυμηθούν τα πολυβόλα.

Κοίτα με στα μάτια και με το σουγιά
πάρε από τη φλέβα μου μελάνι
γράψε τ' όνομά του στην αστροφεγγιά
χέρι φονικό να μην το φτάνει.

Πού είσαι Πέτρο; Πού είσαι Γιάννη;
Στου κάτω κόσμου το σιντριβάνι.
Νεράκι πίνω να λησμονήσω.
Γύρισε πίσω. Γύρισε πίσω.

 

Αχός βαρύς ακούγεται – Φώντας Λαδής

Αχός βαρύς ακούγεται
κι ερπύστριες κυλάνε.
Πατήσια κι Αμπελόκηποι
καίγονται σα λαμπάδες.

Ξένοι δεν είναι τούτοι εδώ,
ελληνικά μιλάνε.
Όπου μωρό πυροβολούν
όπου γυναίκα ρίχνουν.

Βαρούν ντουφέκια από παντού
βαρούν τα πολυβόλα.
Σφάλουν πορτοπαράθυρα
στο δρόμο κάποιος τρέχει.

Καρδιά για πάψε να χτυπάς
καρδιά που πας να σπάσεις.
Η πόλη τούτη είναι άπαρτη
τα σπίτια είναι δικά μας.

 

Γιάννης Κοντός - Κίνδυνος στην πόλη

Απόψε δεν γράφονται ποιήματα.

Ο τρελός ξέφυγε μ’ ένα όπλο
και ρίχνει στο ψαχνό.
Όλα τον δείχνουν – αλλά
κανείς δεν βλέπει.

Τρέχω – τρέχουμε.
Σκοντάφτω στον εαυτό μου.

Ο ποιητής παριστάνει
το οπωροφόρο δέντρο για να
γλιτώσει τον ξυλοκόπο.

 

Γιάννης Κουτσοχέρας - Ο Έφηβος των Αθηνών

Είμαι ο Διομήδης- ο έφηβος των Αθηνών
που έθαψα με της καρδιάς μου το αίμα
την τρανή κραυγή της λευτεριάς
τραγουδώντας την και αποχαιρετώντας.

 

Αργύρης Μαρνέρος - Πολυτεχνείο 1979

Είναι ωραίοι οι ανώνυμοι
Καθώς στο πανηγύρι έρχονται
Μ' ένα γαρύφαλλο στο χέρι
Για να τιμήσουν τους νεκρούς
Μα πιο ωραίοι είναι όταν φεύγουν
Κρατώντας στο ίδιο χέρι
Ένα σουβλάκι της ώρας
Πραγματικά ξελιγωμένοι
Από την υπερένταση της συγκίνησης.

 

Φαίδρος Μπαρλάς - Εν Έτει 2000

Όταν μεγάλωσε, έμαθε
πως ο πατέρας του
ήταν κι αυτός,
«τη νύχτα εκείνη»,
στο Πολυτεχνείο.

Η θεία του η Λιλή,
ο θείος του ο Μιχάλης,
ήταν κι αυτοί,
«τη νύχτα εκείνη»,
στο Πολυτεχνείο.

Όλοι οι γνωστοί του μπαμπά,
όλες οι γνωστές της μαμάς,
ήταν κι αυτοί,
«τη νύχτα εκείνη»,
στο Πολυτεχνείο…

Τώρα, κάθε πρωί,
καθώς κατηφορίζει την οδό Πατησίων
κι αντικρύζει την καγκελλόπορτα
την κλεισμένη «εις μνήμην».
στριφογυρίζει στο νου του
η ίδια απορία:

«Πώς διάβολο χώρεσαν
όλοι αυτοί εδώ μέσα;…»

 

Λένα Παππά - Στους σκοτωμένους σπουδαστές του Νοεμβρίου

Μάτια κλειδωμένα, χέρια παγωμένα
κείτεται
-δεκοχτώ χρονώ ήτανε δεν ήτανε-
για να έχω εγώ πουλιά-φτερά στα χέρια μου,
και συ στο σπιτάκι σου,
μια γλάστρα με βασιλικό στο πεζουλάκι
και τα παιδιά μας ξένοιαστα να χτίζουνε το μέλλον.

Η μάνα του τον περιμένει και δεν έρχεται,
η άνοιξή του παίζει κα δεν τηνε ξέρει πια.
Στις φλέβες του αίμα σταματημένο και πικρό,
γυαλί σπασμένο ο κόσμος, σωριασμένο πάνω του.
Για να έχω εγώ τον άσπρο μου ύπνο
Και συ γαρίφαλο χαμόγελο στο στόμα σου,
για να ’χουν τα παιδιά μας το δικό τους ήλιο…

 

Γιάννης Πατίλκης - Βεργίνα 1977 μ.Χ

Φίλιππε δεν περίμενα πως θα σε βρίσκανε!
Άκου τα νέα μας λοιπόν
Ο Σάχης της Περσίας υποστήριζε τον Παπαδόπουλο
αλλά στη μάχη του Πολυτεχνείου νίκησαν οι Έλληνες!
Εκεί στην πύλη την πλατειά έγινε ο τάφος του περσισμού
ενώθηκαν όλοι οι καθηγητές με τον Λαό.
Βγάλαμε πάλι την ελευθερία από τον γύψο.
Μας αναγνώρισαν γι’ αυτό οι Σκύθες και οι Τριβαλλοί.

 

Λουκάς Θεοδωρακόπουλος, Ο εκφωνητής

Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη φωνή σου

γενναίο παιδί:

Εδώ Πολυτεχνείο!

Εδώ Πολυτεχνείο!

Σας μιλάει ο σταθμός

των ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών

των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων!

Είχες βραχνιάσει να μιλάς με τις ώρες

μα πιο πολύ ήταν το πάθος που ράγιζε

το πυρωμένο μέταλλο της φωνής σου

γεμίζοντας τους αιθέρες μ' ανατριχίλες και δάκρυα.

Κι ο πλανταγμένος λαός συσπειρωμένος

μισός στους δρόμους και μισός στα σπίτια

ρουφούσε λαίμαργα το τραύλισμα της λευτεριάς

που σπαρταρούσε μέσα στο στήθος σου

κι αγωνιούσε και παθαίνονταν κι έκανε

προσευχές, Χριστέ μου, να μη σωπάσεις.

Γιατί χρόνια και χρόνια σ' αυτό τον τόπο

είναι στη μοίρα του ν' ακούει αυτό το τραύλισμα

που δεν προφταίνει να γίνει φωνή

που δεν προφταίνει να γίνει φθόγγος

και μουσική αναστάσιμη.

Γιατί χρόνια και χρόνια

στην κρίσιμη στιγμή

τα δολερά χέρια των τυράννων

υπογράφουν το διάταγμα της σιγής σου.

 

Σπύρος Κατσίμης - Μας ξάφνιασε η νύχτα

Το πρωί διασχίζαμε τους δρόμους

με τα σχολικά μας βιβλία

Τη νύχτα συνεχίζαμε τη ζωή της ημέρας,

φυλάγοντας τον ήλιο. Οι φοιτήτριες

χόρευαν και τραγουδούσαν.

Έτσι μας χαρακτήρισαν συνωμότες.

Στο Μεγάλο Σχολείο μάς ξάφνιασε ηνύχτα

με τόσους βαριά τραυματισμένους γύρω μας,

χωρίς γάζες, οξυγόνο,

χωρίς φάρμακα, γιατρό, ασθενοφόρα.

Μια ριπή πολυβόλου τραυματίζει το φως.

Στα υπνοδωμάτια των παιδικών μας χρόνων

με το εικόνισμα της Παναγιάς ποιός ονειρεύεται

ειρηνικές παρελάσεις;

Μας κυνηγούσαν στα ερημικά πάρκα και τις παρόδους,

γιατί -λέει- θα καίγαμε την πόλη

με τον ήλιο που κρύβαμε.

Από τη συλλογή Οι ρήτορες (Διογένης, 1974).

 

Στους σκοτωμένους σπουδαστές του Νοεμβρίου – Λένα Παππά

Μάτια κλειδωμένα, χέρια παγωμένα
κείτεται
-δεκοχτώ χρονώ ήτανε δεν ήτανε-
για να έχω εγώ πουλιά-φτερά στα χέρια μου,
και συ στο σπιτάκι σου,
μια γλάστρα με βασιλικό στο πεζουλάκι
και τα παιδιά μας ξένοιαστα να χτίζουνε το μέλλον
Η μάνα του τον περιμένει και δεν έρχεται,

η άνοιξή του παίζει κα δεν τηνε ξέρει πια.
Στις φλέβες του αίμα σταματημένο και πικρό,
γυαλί σπασμένο ο κόσμος, σωριασμένο πάνω του.
Για να έχω εγώ τον άσπρο μου ύπνο
Και συ γαρίφαλο χαμόγελο στο στόμα σου,
για να ‘χουν τα παιδιά μας το δικό τους ήλιο…

Η λευτεριά- Μαίρη Τρανάκα
Η λευτεριά είναι ζωή.
Και είναι η ψυχή του λεύτερου αδέσμευτη
και είναι το πνεύμα του καθάριο και λυτό.
Και είναι σε θέση να
συγκρατεί τον εαυτό του
και όχι να σκύβει δουλικά
στους μισητούς δεσπότες το κεφάλι.

Τη λευτεριά ο άνθρωπος
τη φέρνει μέσα του .
Δε μπαίνει το πνεύμα στη φυλακή.
Δε σαπίζουν οι ιδέες στα σίδερα.
Δεν πιάνεται ο αετός στην αιχμαλωσία,
είναι πάντα λεύτερος,
έτσι γεννιέται κι έτσι πεθαίνει.

Αντί στεφάνου – Κοραλία Θεοτοκά

Ποια απάντηση, ποιος χτύπος στο κοιμισμένο στήθος σου αγόρι
γαζωμένο από τις σύγχρονες μηχανές σε σχήμα χελιδονιού
άγγελε με χλωρή γενειάδα κάτω από τις ερπύστριες
συνείδηση βαμμένη στον τοίχο και στις πέτρες
σώπασες τ’ όνομά σου μες στη βοή της λάσπης
περιστέρι μπροστά στα ηλεκτροφόρα σύρματα
με το σύνθημα της δικαιοσύνης στο χώμα.

Με το τραγούδι χαιρετίζω όσους μοχθούν
για τη ζωή, όχι στο χαμό της
για την τροφή, όχι τη στέρηση της
για τη γνώση, με τη γνώση
ενάντια στις αριθμομηχανές των κρεάτων
ενάντια στον οργασμό της κατανάλωσης ενάντια στις τρομερές λυχνίες της
δισχιλιετηρίδας.

Θα ‘ρθει ένας κόσμος χλόης αγόρι
και θα δουλεύουμε στη μοιρασιά των λουλουδιών

Το αγόρι και η πόρτα – Γιάννης Ρίτσος

Εκεί που έπεσε
είναι μια κόκκινη λίμνη,
ένα κόκκινο δέντρο,
ένα κόκκινο πουλί.

Σηκώθηκε όρθια
η πεσμένη καγκελόπορτα-
χιλιάδες άλογα.
Λαός καβαλίκεψε.

Κομνηνέ! – φωνάξαμε.

Γύρισε και μας κοίταξε
δε φορούσε επίδεσμο
ούτε στεφάνι. Άσπρα άλογα, κόκκινα άλογα
και μαύρα, πιο μαύρα
– καλπασμός, – η ιστορία

Να προφτάσουμε.

 

Έξι χιλιάδες νέοι, Γ. Χειμωνάς/ 16 του Νοέμβρη 1973, Κ. Χρυσάνθης

Παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο- ντοκουμέντο και διαβάστε το απόσπασμα της Κ. Μητροπούλου.

Γράψτε ένα κείμενο σα να ήσασταν ένα από τα ηρωικά εκείνα παιδιά που ήταν μέσα στο Πολυτεχνείο στις 17 του Νοέμβρη του 1973. Γιατί είστε εκεί; Πώς νιώθετε; Τι κλίμα επικρατεί στους κόλπους των φοιτητών; Τι κάνετε όταν πλησιάζουν τα τάνκς;  Τι ελπίζετε; Περιγράψτε εικόνες και συναισθήματα από τη στιγμή που βρεθήκατε στο Πολυτεχνείο μέχριτ η στιγμή που τα τανκς εμφανίστηκαν στην πύλη.

Κωστούλας Μητροπούλου, «Το χρονικό των τριών ημερών» (απόσπασμα)

Η νύχτα γέμισε υποσχέσεις. Η νύχτα γέμισε τομές. Κανένας δεν ξέρει πότε και πώς και ώς πού θα φτάσει η δύναμη της φωνής στους 1.050 χιλιόκυκλους. Κανένας δεν ξέρει αν θα είναι η ίδια φωνή κι αν το χειροκρότημα θα έρθει αργά, πολύ αργότερα από το κακό.

Ώρα 1.44' π.μ. Πρόσωπα και μάτια και στόματα σε σχήμα τραγουδιού, παρατάχτηκαν απέναντι ακριβώς από τα τανκς. Αναποφάσιστα τανκς απέναντι σε τόσα μάτια ερωτηματικά και μπροστά σ' αυτή τη γωνιώδη απορία που σχηματίζει το τραγούδι σ' ένα πρόσωπο παιδικό.

Αυτό διαρκεί τρία ολόκληρα λεπτά. Μια ολόκληρη εποχή κυκλική και εύηχη.

Ώρα 1.47' π.μ. Τα γκλομπς, που η ειδησεογραφία της ημέρας θα τα παρουσιάσει στην αυριανή της έκδοση σα «στυλιάρια από κασμάδες», όρμησαν στο χώρο που βρίσκονται κλεισμένα τα παιδιά, σε μήκος κύματος 1.050 χιλιόκυκλων και σε χρόνο μηδέν. Ο χρόνος παραμένει μηδέν όσο διαρκεί αυτή η άκαιρη εισβολή. Έπειτα, σιγά σιγά τα γκλομπς ταυτοποιούνται με τον πανικό και διαχέονται μέσα στο χώρο που δεν τους είναι οικείος και τον κατακτούν βίαια.

Ώρα 1.50' π.μ. Οι 1.050 χιλιόκυκλοι βουβάθηκαν. Η φωνή βγαίνει από κάπου αλλού. Κάπου μέσα στη νύχτα. Κάπου μέσα στο χρόνο. Λέει σταθερά τούτη η φωνή: «Παιδιά, μην πετάξετε τίποτα εναντίον τους. Να τους υποδεχτείτε με τη φράση: "Αδέρφια μας φαντάροι"».

Ώρα 1.57' π.μ. Στους 1.050 χιλιόκυκλους, το τραγούδι πολλαπλασιαζόταν. Τώρα, η φωνή που ξανακούστηκε και ανάγγειλε επίσημα τη βλάβη του πομπού, ήτανε μια φωνή μονοδιάστατη. Σκέτη. Μια φωνή έρημη. Λέει: «Μέσα στο χώρο μας μπήκαν τα γκλομπς. Γιατί όχι οι φαντάροι;»

Ώρα 1.58' π.μ. Σιωπηλά παιδιά και τα φωτίζουν οι προβολείς. Η περιγραφή περισσεύει. Στα χέρια τους κρατάνε αναμμένα φαναράκια ή κάτι σα στυλό. Είναι άοπλα. Παιδιά άοπλα και σωπαίνουν.

[...]

Ώρα 2.57' π.μ. Τρία τανκς ορμάνε μαζί. Το πρώτο, που φαίνεται παράλογα πιο μεγάλο, ρίχνει τη μεγάλη πόρτα με τα κάγκελα. Οι άνθρωποι αραιώνουν. Οι άνθρωποι πάντα σε τέτοιες στιγμές ή χάνονται ή μένουν και πολτοποιούνται. Τα παιδιά τραγουδάνε τον Εθνικό Ύμνο.

[...]

[πηγή: Κωστούλα Μητροπούλου, Το χρονικό των τριών ημερών (Σχολή Πολυτεχνείου), Κέδρος, Αθήνα 1987 (13η έκδ.), σ. 19-20 & 25]

Για τον όρο Μετανάστες, Μπ. Μπρεχτ

 Παίξτε με τη βοήθεια της μετάφρασης google το διαδραστικό παιχνίδι, Syrian Journey  και βιώστε την εμπειρία του πρόσφυγα.

Κατόπιν σε ένα κείμενο έως 300 λέξεις περιγράψτε στιγμές από την εμπειρία που ζήσατε και ήταν κατά τη γνώμη σας έντονες ή καθοριστικές στο προσφυγικό σας ταξίδι.

Εναλλακτικά παίξτε τον παιχνίδι Darfur is dying, που περιγράφει την εμπειρία 2,5 εκατομμυρίων ανθρώπων στο Darfur του Σουδάν που αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες για να αποφύγουν τη γενοκτονία. 

Η νέα παιδαγωγική

 1. Σκηνές από την ελληνική εκπαίδευση κάποτε

Δείτε το παραπάνω βίντεο ως το 3.14΄ και γράψτε ένα κείμενο απαντώντας στα ερωτήματα:

Πώς ήταν ο χώρος του σχολείου;

Πώς ήταν ντυμένοι μαθητές;

Πώς είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο δάσκαλος;

Αφηγηθείτε το περιστατικό.

Πώς αντιδρά ο δάσκαλος στην άγνοια των μαθητών;

Πώς κρίνετε τα μέτρα τιμωρίας που εφαρμόζει;

Συγκρίνετε με τις σύγχρονες συνθήκες διδασκαλίας.

2. Μερικές από τις αρχές της Νέας Παιδαγωγικής είναι και οι παρακάτω. Μελετήστε τες και βρείτε τα σημεία του κειμένου, όπου ο δάσκαλος τις παραβιάζει (δεν τις τηρεί).

3. Δείτε αποσπάσματα από την ταινία: Φρενέ, ο δάσκαλος που άφηνε τα παιδιά να ονειρεύονται και περιγράψτε κάποιες από τις πρακτικές του που σας έκαναν εντύπωση.