Κάθε μέρα άλλος, επεισόδιο 15ο

Ο Άλλος ως "εθνικός εχθρός"- Από του Βοσπόρου τα στενά, στο Αίβαλί του Σολούπ και το Συννεφιάζει του Μ. Λουντέμη

Ακούστε το τραγούδι και εκφράστε το μήνυμά του (όπως το καταλαβαίνετε)

Από το Αιβαλί του Σολούπ 

Πατήστε τον σύνδεσμο ή σκανάρετε τον κώδικα για να διαβάσετε ένα σύντομο απόσπασμα από το graphic novel Αϊβαλί του Σολούπ. Στη συνέχεια πείτε πώς ο δημιουργός υποστηρίζει ότι κατασκευάζονται οι "εθνικοί εχθροί" ως  Άλλοι. 

https://online.fliphtml5.com/amshr/xida/#p=1

Διαβάστε το απόσπασμα και βρείτε τα σημεία που ο αφηγητής, ο μικρός Μέλιος, προσφυγόπουλο από την Κωνσταντινούπολη, χαρακτηρίζει τον Σουκρή. Ποια είναι τα αισθήματά του γι αυτόν; Το ότι είναι Τούρκος, τον εμποδίζει να δει τις αρετές του; Καθορίζει εντέλει η καταγωγή την ανθρώπινη φύση και τις ανθρώπινες σχέσεις;

 

 

«Σουκρή τον λέγανε. Ήταν ένα δεκάχρονο τουρκόπουλο που με τιμούσε σαν τον τρανό αφέντη. Βολικό και φιλότιμο σαν το σκυλί. Τίμιο σαν άγγελος και άσκημο σαν μάρτυρας. Το γνώρισα ένα μεσημέρι καθώς περιτριγύριζε ένα γύρω στο Σταθμό μη βρει κάνα φανταχτερό χαρτί, κάνα πιωμένο τσιγάρο για τη βάβω τη θεριακλίδισσα, κάνα σάπιο φρούτο για να καταλαγιάσει την πείνα του. Ήταν απ’ τα μπουλούκια τις τούρκικες φαμελιές που τις είχαν τώρα μήνες στοιβαγμένες μες στα χωράφια για να τις πάρουνε τα τρένα και να τις πάνε στις καινούργιες πατρίδες. Εκεί κάτου, στα χωράφια που αφήσαμε κι ήρθαμε τόσο μακριά τους για να τα θυμόμαστε και να λέμε ‘αχ…’

 Εκεί κάτω στο Βερτεκόπι γινόταν ένα αντάμωμα λυπητερό. Βαγονιές ρωμιοί και ρωμιόπουλα ανέβαιναν για τον τούρκικο κάμπο της Καρατζόβας. Κι άλλες βαγονιές με τουρκόπουλα κατέβαιναν για τους γιαλούς της Ανατολής. Κάτι ταξίδια αθέλητα, απελπισμένα. Να ζηλεύει ο τούρκος το ρωμιό και ο ρωμιός τον τούρκο» 

.........................................

   - Βρε Σουκρή! φωνάζει μπαροτιασμένος. Βρε Σουκρή! Η μάνα σου βρε! χτυπιέται καταή! Η βάβω σου βρε! λιγοθυμάει!...Βρήκες ώρα, μωρέ θεοσκοτωμένο, να γκιζερίσεις!
   - Γιατί, μπρε Ντημητρό;
   - Γιατί, λέει!...Άκου μωρέ!...Ε, πάει θα τρελαθώ! Γιατί; Βρε ο "χαμάλης" φεύγει, βρε!...φεύγει, βρε! Έφυγε! Ακούς; Μπρος τώρα. Φουσέκι! Ακόμα κάθεσαι; Φουσέκι να προκάμεις! Άτιμο τουρκί! Για κοίτα, βρε, περπάτημα...Θα φύγουνε και θα σ' αφήσουνε αμανάτι. Κοίτα ένα σκέδιο άνθρωπος. Αχ...και να σ' είχα δικό μου!
Χιμήξαμε τον κατήφορο σα ζαρκάδια που οσμίστηκαν μπαρούτι. .............................................................................................................................. Χύθηκε ο Σουκρής ξοπίσω στο τρένο, σαν χηνάρι που τρέχει να προφτάσει την αρμαθιά τ' αδερφάκια του. Μα ο " χαμάλης" είναι τόσο άπονος...Πουφ!...πουφ!" κείνος τη δουλειά του. Ο Σουκρής τσιρίζει σπαραχτικά.
 - Ανάαα...ντουρ! Ανατζίικ...ντουρ...ντουρ! (Μάναα...Μανούλα...Σταμάτα!)
 Άρχισε το κυνηγητό.
 - Α! Σουκρή! φώναζαν απ' όλα τα βαγόνια...όλος ο κόσμος κρεμασμένος. Η μάνα άπλωνε τα χέρια της σαν κλαδιά που τα δέρνει ο αγέρας.
 - Α, γιαβρούμ...Α, τζιερίμ!...( Α, λατρεία μου...Α, σπλάχνο μου!).
  Όλοι χτυπούσανε τα κάγκελα.
 - Χ-α!...Χ-α!...
  - Α, Σουκρή! Α! καπλάν! ....Χ-α!
Γέροι και νιοι απλώνανε χέρια, απλώνανε ζουνάρια. Η βάβω του τραβούσε τους χαλκάδες του τρένου, για να το σταματήσει, και το περικαλούσε και το μάλωνε:
 Ντουρ μπρε! Ντουρ μπρε! (Στάσου βρε! Στάσου!).

 Σπαραγμός...
Μα ήθελε δεν ήθελε ο " χαμάλης" έκοψε για μια στιγμή τη φόρα του - όχι από καλοσύνη του, μα να, γιατί είχε φτάσει στα ψαλίδια, χρειάζεται προσοχή εκεί. Ο Σουκρής τον έφτασε. Άπλωσε κιόλας τα μαύρα του χεράκια να γαντζώσει. Μα δεν τ' αξιώθηκε. Σφυριγματιές πολλές ακούστηκαν με μιας. Κι ένα στρίγγλισμα φοβερό, φοβερό...από χίλιες φωνές μαζί.
 - Ααααααα!!!
... Ο Δημητρός ο μπερδεμένος ο χαζολογάς, σκουπίζει με το μανίκι τον ιδρώτα του και - κρυφά κρυφά για να μην τον πάρω χαμπάρι - το περνάει κι απ' τα μάτια του. Αχ, γιατί να' ναι τόσο άπονα τα τρένα.
 Τώρα η Βάβω δε θ' ανασαίνει πια. Τώρα η μάνα θα μοιρολογάει...Θα περπατάει το μοιρολόι της πάνω στις γραμμές. Και δε θα τη νοιάζει καθόλου αν το τρένο φεύγει , πού πάει...κι αν κάποτε θα φτάσει, και πού...Τώρα η ψυχή της απόμεινε πίσω στο Βερτεκόπι, να ξεσκίζεται...Κι ο "χαμάλης" θα σφυράει...Θα σφυράει και θα τρέχει σαν στοιχειό που το κάψανε τα ξιόρκια, και θα ουρλιάζει και θα σούρνεται στους κάμπους να βρει συχώρεση. Και θα ουρλιάζει και θα σούρνεται , ώσπου να σκάσει.
 Κι εγώ...(αχ...) εγώ, που ζύμωσα τα πικρά μικράτα μου, τ' αδύναμα αλαφρά όνειρά μου μ' ένα τουρκάκι της Καρατζόβας, κάθομαι, ώρες τώρα - κρεμασμένο κουρελάκι - πάνω στα κάγκελα του σταθμού, και δε βλέπω τίποτα μπροστά μου,τίποτα, γιατί όλα είναι κλάμα...
Λένε πως τα παιδιά, σαν είναι άκακα εδώ στη γης και καλόγνωμα, σαν φτάσουνε στον ουρανό γίνονται αγγέλοι. Μα ο Θεός τους, ο Τούρκος, τώρα έφυγε, και ποιος θα του ανοίξει του Σουκρή που δεν ξέρει και τη γλώσσα;

Σε περικαλώ, παππού Θεέ..., α δεις να τριγυρνάει όξω απ' το παλάτι σου ένα μαυριδερό τουρκάκι, είναι ο φίλος μου ο Σουκρής. Παρ' το μέσα. Σε περικαλώ, και να το συχωρέσεις που έχει λίγο άσκημα χείλια και μην το κακοκαρδίζεις γι' αυτό. Σε περικαλάει ένας φτωχός μικροπουλητής του σταθμού που δρόσιζε τον κόσμο. Αν ήσουνα καμιά φορά περαστικός από κει, θα τον θυμάσαι. Ήταν ένα κουτσό αγόρι. Σ' ευχαριστώ...

 Μενέλαος Λουντέμης, Συννεφιάζει, Ελληνικά Γράμματα 2010

Κάθε μέρα Άλλος: O Άλφα στο σώμα της Μαρίας. Επεισόδιο 14ο

Τι έπαιξα στο Λαύριο, Σαββόπουλος

 Τι έπαιξα στο Λαύριο 

         Στο παρακάτω τραγούδι του από το δίσκο Ρεζέρβα (1979) ο Διονύσης Σαββόπουλος δεν κρύβει την αμηχανία του για το ρόλο του ως τραγουδοποιού, όταν πρόκειται να απευθυνθεί στα παιδιά που ζουν στην υποβαθμισμένη περιοχή του Λαυρίου.

Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά
στην αγορά στο Λαύριο
είμαι μεγάλος με τιράντες και γυαλιά
κι όλο φοβάμαι το αύριο.
Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδιά
έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα
και μας κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά
όταν ξυπνούν στις δύο η ώρα

Ζούμε μέσα σ' ένα όνειρο που τρίζει
σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας
Μα ο χρόνος ο αληθινός
σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος
Μα ο χρόνος ο αληθινός
είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός

Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά
μα ούτε και στους μεγάλους 
πάει καιρός που έχω μάθει ξαφνικά
πως είμαι ασχημοπαπαγάλος.
Πώς να τα κρύψεις όλα αυτά
έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλοι
και σε κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά
όταν γυρνάς μέσα στην πόλη

Δ. Σαββόπουλος, H σούμα, 1963-2003, Ιανός

1) Aφού διαβάσετε τις παρακάτω πληροφορίες  δώστε τη δική σας εξήγηση, γιατί ο ποιητής δεν "ξέρει τι να παίξει στα παιδιά". Αναζητήστε στο ίντερνετ παρόμοια περιβαλλοντικά προβλήματα.  Πώς κάποιοι αθέατοι παράγοντες επηρεάζουν τη ζωή μας; Αν ζούσατε σε μια τέτοια περιοχή, πώς θα ήταν η ζωή και η καθημερινότητά σας; 

Το έδαφος του Λαυρίου είναι ακατάλληλο για οποιαδήποτε καλλιέργεια καθώς τα επίπεδα των βαρέων μετάλλων είναι πολλαπλάσια από τα επιτρεπτά όρια

Ρύπανση

Μεταλλεία

Το περιβάλλον του Λαυρίου είναι πολύ επιβαρυμένο. Τον προηγούμενο αιώνα οι μεταλλευτικές δραστηριότητες και η επεξεργασία των προϊόντων τους οδήγησε στην συσσώρευση βαρέων μετάλλων στο έδαφος της Λαυρεωτικής. Η μολυβδίαση είναι συχνό φαινόμενο στα ζώα, και από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα απουσιάζει η κτηνοτροφία από την περιοχή.

Οξέα συσσωρευτών

Τις τελευταίες δεκαετίες λειτουργούσε εργοστάσιο κατασκευής συσσωρευτών "Λάμπρου" (ΑΛΑΚΟ) παρακείμενα του νεκροταφείου (στην περιοχή "Νεράκι") του οποίου οι αναθυμιάσεις (οξέα) έκαναν την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Τα απόβλητά του συσσωρεύτηκαν στο έδαφος, θα παραμείνουν εκεί, και φυσικά έχουν μολύνει τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.

ΔΕΗ

Μόλις τρία χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης του Λαυρίου βρίσκεται εργοστάσιο της ΔΕΗ. Το εργοστάσιο αυτό είναι μια σοβαρή πηγή μόλυνσης για την πόλη του Λαυρίου και την γύρω περιοχή, εξ αιτίας της λειτουργίας των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Μετά την εγκατάσταση και λειτουργία των μονάδων παραγωγής ρεύματος με καύση φυσικού αερίου και τη διακοπή λειτουργίας των πετρελαϊκών μονάδων περίπου το 2010, η μόλυνση του αέρα τουλάχιστον έχει θεωρητικά μειωθεί.

Διαλύτες

Το ατύχημα στο εργοστάσιο χημικών της ΧΥΜΑ (26 Ιουλίου 2006) απελευθέρωσε στο περιβάλλον του Λαυρίου πολλούς τόνους διαλυτών. Για μερικές μέρες οι καύσεις των χημικών έκαναν την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Τα αέρια αυτά έπεσαν στο έδαφος και θα παραμείνουν εκεί για πολλά ακόμα χρόνια.

 2) Ο χρόνος ο αληθινός. Τι καταλαβαίνετε από αυτή τη φράση; Υπάρχει και φανταστικός χρόνος; Πώς η πραγματικότητα συγκρούεται με τη φαντασία των παιδιών;

3) Αφού διαβάσετε το άρθρο που ακολουθεί, σκεφθείτε ποιος είναι ο επιπλέον λόγος που ο ποιητής νιώθει αμηχανία απέναντι στα παιδιά του Λαυρίου;

Το Λαύριο της ανεργίας

4) Στις 24 Φεβρουαρίου η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, παραβιάζοντας μια σειρά από διεθνείς συνθήκες. Υπολογίζεται ότι το κύμα των προσφύγων θα φτάσει τα 8 εκατομμύρια. Σ' αυτά τα ξεριζωμένα παιδιά, που το μέλλον τους προδιαγράφεται ζοφερό, τι θα έγραφε ο ποιητής. Επεξεργαστείτε το ποίημα, αλλάξτε λέξεις, κινηθείτε ελεύθερα (μην τηρήσετε την ομοιοκαταληξία υποχρεωτικά) και γράψτε ένα αντίστοιχο ποίημα για τα παιδιά της Ουκρανίας.

Μιλώ - Το παιδάκι του Βιετνάμ

Καταιγισμός ιδεών: Παρατηρήστε τις εικόνες και εκφράστε την πρώτη σκέψη που σας έρχεται.

Κείμενο 1ο

Μιλώ... -ΑΡΗΣ ΤΑΣΤΑΝΗΣ

Θα σου μιλήσω τώρα,

για παιδιά που η αγάπη κι η στοργή,

ατμός κύλησε απ’ τις τρύπιες τσέπες τους…

Τα φτερά τους είναι κολλημένα με λαθραίο μαστίχι.

Γι’ αυτό ποτέ δεν θ’ ανέβουν στο ιπτάμενο τρενάκι.

Ούτε ποδόσφαιρο θα παίξουν στην αλάνα της γειτονιάς.

Δεν θα μαζέψουν φλισκούνι και μανιτάρια στις ράχες του Υμηττού.

Αυλόπορτα σχολείου δεν θα σκαρφαλώσουν.

Μήτε στις παρελάσεις θα δρέψουν χειροκροτήματα.

Κανείς δεν τα έμαθε να ζωγραφίζουν θάλασσες και καράβια.

Να χαράζουν καρδιές με βέλος στα δέντρα.

Γράμματα να στέλνουν στην Καππαδοκία παραμονή Πρωτοχρονιάς.

Άστρα να μετράνε στις αποβάθρες.

Καθαρή Δευτέρα αητό ν’ αμολάνε…

Παιδιά με πίσσα στις φλέβες των ονείρων τους,

που τα κορμάκια τους τα πούλησαν πριν γεννηθούν

στις πολιορκημένες νοτιοανατολικές πολιτείες…

Παιδιά που τα πυροβολούν σαν τ’ αγριοπερίστερα,

ή τα στέλνουν να καθαρίσουν ναρκοπέδια,

για να έχουν επιτυχία οι τηλεμαραθώνιοι αλληλεγγύης

στις Μητροπόλεις της δύσης… (2003) 

1. Αφού διαβάσετε το ποίημα εντοπίστε το πρόβλημα που θίγει. Ποια είναι τα παιδιά του ποιήματος; Ποια από τις στερήσεις που αυτά τα παιδιά υφίστανται, θεωρείτε ως την πιο αβάσταχτη; Δικαιολογήστε την απάντησή σας (δεν υπάρχει μία μόνο σωστή απάντηση).
2. Τι καταλαβαίνετε από τις υπογραμμισμένες φράσεις για τη ζωή και τα όνειρα αυτών των παιδιών; Ποια σχήματα λόγου αναγνωρίζετε; Αντικαταστήστε τες με άλλες κυριολεκτικές που να αποδίδουν το νόημα.
3. Κάποτε αυτά τα παιδιά δεν γεννιούνται με το πρόβλημά τους, αλλά το αποκτούν στην πορεία. Σε ποιες τέτοιες περιπτώσεις αναφέρεται το ποίημα στους στίχους:

Παιδιά που τα πυροβολούν σαν τ’ αγριοπερίστερα,

ή τα στέλνουν να καθαρίσουν ναρκοπέδια,

4. Πώς θα χαρακτηρίζατε τον τόνο του ποιήματος στους τελευταίους δύο στίχους; "για να έχουν επιτυχία οι τηλεμαραθώνιοι αλληλεγγύης στις Μητροπόλεις της δύσης…"

Κείμενο 2ο

Διαβάστε το ποίημα και πείτε πώς συνδέεται με το προηγούμενο ποίημα.

Το παιδάκι του Βιετνάμ με το κομμένο πόδι 

 

Το άλλο του πόδι δεν είναι εδώ ή εκεί, 

δεν είναι στο δάσος, ή μέσα στο χώμα. 

Το άλλο του πόδι είναι μες στην καρδιά μου, 

λιώνει εκεί, γίνεται λόγος, γίνεται 

η αυριανή μου φωνή. Το άλλο του πόδι 

είναι ο σταυρός – το πλάτος και το ύψος του - 

είναι ο σταυρός του Ιησού στον αιώνα μας. 

Εργασία για προέκταση (προαιρετική)

Δείτε το βιντεάκι που ακολουθεί και προσπαθήστε να εξηγήσετε γιατί το παιδί δεν ήθελε το σκυλάκι στην αρχή. Πώς πιστεύετε ότι θα καταλήξει η σχέση τους στο μέλλον;

O Άλφα στο σώμα του Άγγελου: ένα παιδί που βασανίζεται από ενοχές και το αλκοόλ

Διάλογος με μια διαφορετική γιαγιά

 Παρατηρήστε τις ανατρεπτικές γιαγιάδες των βίντεο που ακολουθούν και γράψτε έναν φανταστικό διάλογο με μια γιαγιά έξω από τα στερεότυπα, διαφορετική από τις συνηθισμένες, με κέφι, ζωντάνια, δυναμισμό και κοινωνικότητα.

Κάθε μέρα άλλος: επεισόδιο 12ο

Κι άλλες γιαγιάδες κι άλλα παραμύθια

1) Η σχέση γιαγιάς- εγγονιών είναι μια ιδιαίτερη σχέση. ακούστε το τραγούδι και εκφράστε το συναίσθημα που σας κυριεύει. Ποια είναι η σημασία του; Τι θέλει να μας πει; Ποια ήταν η πρόθεση του δημιουργού; ποιος τόνος επικρατεί στο τραγούδι; 

Για τη γιαγιά μου, Δ. Λουπέτης

2) Η παρακάτω εικόνα τι δείχνει; Τα εγγόνια όταν μεγαλώνουν παύουν να έχουν στενούς δεσμούς με τη γιαγιά τους; Τα παραμύθια είναι μόνο για παιδιά; Το "παραμύθια" του ποιήματος έχουν κυριολεκτική ή μεταφορική σημασία; Και τι μπορεί να σημαίνουν;

Σήμερα θέλω παραμύθι γι’ αγάπη, γιαγιά∙

μόνο γι’ αγάπη
και…-μην ξεχάσεις-
βάλε και άνθη νεραντζιάς μέσα.
Θέλω πολλή μοσκοβολιά από άνθη νεραντζιάς.

Βάλε και νύχτα με ανήσυχα άστρα.

Βάλε και σιωπή, πολλή σιωπή,
φορτωμένη με χτυποκάρδια.
Βάλε μέσα και δάκρυα
-όχι, μη βάζεις δάκρυα-
βάλε μέσα φιλιά.

Πρόσεξε όμως να μην πονάνε
γιατί είναι πολύ απαλό το στόμα της.

Έτσι γιαγιά;
Λοιπόν… Καληνύχτα.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ

3) Η γιαγιά του ποιήματος  τι είδους "παραμύθια" έλεγε κάποτε, τι λέει τώρα και γιατί; 

Εντοπίστε τις εικόνες του παραμυθιακού κόσμου της γιαγιάς. 

Τι καταλαβαίνετε από τη φράση 

"Κι όμως με κοιτάζει πραγματικά

με παρατηρεί
ξέρει ότι κάθε στιγμή
είμαι άλλος
ακόμη και όταν εγώ το ξεχνώ".

Η ΓΙΑΓΙΑ ΜΟΥ ΛΕΕΙ ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Η γιαγιά μου
σταμάτησε
να μιλά για την κατοχή, τον μεγάλο της έρωτα
να μιλά για το σχολείο
-δασκάλα χρόνια
μου μιλούσε
από συνήθεια ίσως
για τον Μυριβήλη
τον Παπαντωνίου
την Δέλτα.
Τώρα τους ξέχασε και δε μου διαβάζει πια

η γιαγιά μου
τώρα λέει τα καλύτερα παραμύθια

σταμάτησε τη μνήμη της
και με κοιτάζει
όπως ένα ξένο παιδί ζητάει τη μάνα του
μέσα στο πλήθος
-πριν αρχίσει να κλαίει
με εκείνο το βλέμμα που ψάχνει γύρω του
κάτι οικείο
ή
κάτι δικό του

η γιαγιά μου
τώρα λέει τα καλύτερα παραμύθια

η γιαγιά μου
κάθεται στο μπαλκόνι
και χαιρετάει τους περαστικούς
ίσως γιατί μένει στη δική της Αθήνα
με τις ξεκλείδωτες πόρτες
και τις ψάθινες καρέκλες στους δρόμους
ίσως γιατί στη δική της Αθήνα
ακόμη και οι άγνωστοι έλεγαν καλημέρα
                                                                    καλό μήνα
                                                                                   χρόνια πολλά
η γιαγιά μου αποχαιρετάει τους περαστικούς της
                                                                                            προσωπικά

η γιαγιά μου
τώρα λέει τα καλύτερα παραμύθια

η γιαγιά μου διαβάζει πολύ
πάντα την ίδια σελίδα
και κάθε που ρωτάω
μού δείχνει πάντα το εξώφυλλο
για να μου απαντήσει
ή για να δικαιολογηθεί
όπως κάνουμε κι εμείς
όταν κάποιος θέλει να μας γνωρίσει
να μας ερωτευτεί

η γιαγιά μου
τώρα λέει τα καλύτερα παραμύθια
που δεν μιλάει
Κι όμως με κοιτάζει πραγματικά
με παρατηρεί
ξέρει ότι κάθε στιγμή
είμαι άλλος
ακόμη και όταν εγώ το ξεχνώ
—τι εγωισμός η μνήμη
η γιαγιά μου
σταμάτησε

τώρα μου λέει τα καλύτερα παραμύθια

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΠΠΑΣ

Kάθε μέρα άλλος: επεισόδιο 11

Το στερνό παραμύθι, Λ. Πορφύρας

1) Στο ποίημα που ακολουθεί εντοπίστε την εικόνα που αντιστοιχεί στην πραγματικότητα και εκείνη που φαντάζεται το ποιητικό υποκείμενο. Ποιος μιλάει; Πώς νιώθει; Πώς σας κάνει να νιώθετε εσείς; 

2) Θυμηθείτε και γράψτε μια ιστορία που να αναδεικνύει τη σχέση σας με τη γιαγιά ή τον παππού σας, ή κάποιον άλλον στενό συγγενή, που αγαπάτε ιδιαιτέρως.

Πήραν στρατί στρατί το μονοπάτι

βασιλοπούλες και καλοκυράδες,

από τις ξένες χώρες βασιλιάδες

και καβαλάρηδες απάνω στ’ άτι.

Και γύρω στης γιαγιάς μου το κρεβάτι,

ανάμεσα από δυο χλωμές λαμπάδες

περνούσανε και σαν τραγουδιστάδες

τής τραγουδούσαν —ποιος το ξέρει— κάτι.

Κανείς για της γιαγιάς μου την αγάπη,

δε σκότωσε το Δράκο ή τον Αράπη,

και να της φέρει αθάνατο νερό.

Η μάνα μου είχε γoνατίσει κάτου·

μ’ απάνω —μια φορά κι έναν καιρό—

ο Αρχάγγελος χτυπούσε τα φτερά του.

Λ. Πορφύρας, Άπαντα, Ι.Γ. Βασιλείου

Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ

Η Άννα Φρανκ βιώνει μια έντονη αντιπαλότητα με την αδελφή της, Μαργκότ. Ακολουθούν δύο διάσημοι πίνακες, η Κραυγή του Μουνκ και το Φιλί του Κλιμτ. Στη φαντασία της Άννας, οι γύρω της ταυτίζουν την ίδια με τον πρώτο πίνακα και την αδελφή της με τον δεύτερο. Παρατηρήστε τους πίνακες και νιώστε το κυρίαρχο συναίσθημα που εκπέμπουν. Ο παραλληλισμός τους με τα συγκεκριμένα  πρόσωπα τι προεκτάσεις δίνει στους χαρακτήρες των δύο κοριτσιών;. 

Μετά παρατηρήστε τα λόγια που συνοδεύουν τις διασκευές των πινάκων; Τι καταλαβαίνετε από αυτά;

Τέλος περιγράψτε τα περιστατικά της καθημερινότητας εξαιτίας των οποίων η Άννα νιώθει ότι όλοι την αδικούν σε σχέση με την αδελφή της, παρατηρώντας την τελευταία εικόνα.

Kάθε μέρα άλλος: ΑΝΑΠΆΝΤΗΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ

Κάθε μέρα άλλος: Η αποκάλυψη της αλήθειας!

Κάθε μέρα άλλος: ενημέρωση από την παραγωγή

             Νέα πρωταγωνίστρια στον ρόλο της Ναζλή!!!